الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

178

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

و اطرافش را پايان داد و آن را خشك نمود و بسترى آرام ( براى زندگى انسانها ) قرار داد و همچون فرشى براى آنها گسترده ساخت ؛ برفراز دريايى پهناور و راكد كه ايستاده بود و حركت نمىكرد ؛ تنها بادهاى شديد آن را برهم مىزد و ابرهاى پرباران به حركتش درمىآورد . ( آرى ! ) « در اين امور درس عبرت بزرگى است براى كسانى كه اهل خشيّتند و احساس مسئوليت دارند » . شرح و تفسير آفرينش كوهها امام عليه السّلام بعد از بيان آفرينش آسمانها و زمين و قرار گرفتن كرهء خاكى در جايگاه خود به شرح يكى از پديده‌هاى مهمّ زمين كه نقش بسيار مؤثّرى در زندگى انسانها و ساير موجودات زنده دارد ، پرداخته مىفرمايد : « خداوند ( بعد از آن ) ، صخره‌ها و تپّه‌ها و كوههاى محكم آن را آفريد و آنها را در محل خود ثابت نگه داشت و در قرارگاهشان مستقر نمود ، ( به‌گونه‌اى كه ) قلّه‌هاى آنها در هوا پيشروى كرد و ريشه‌هاى آن در آب فرورفت » ؛ ( و جبل « 1 » جلاميدها « 2 » ، و نشوز « 3 » متونها « 4 » و أطوادها « 5 » ، فأرساها في مراسيها ، و ألزمها قراراتها . فمضت رؤوسها في الهواء ، ورست أصولها في الماء ) . از نظر علمى مسلّم است كه سطح زمين پيش از آنكه سرد شود چندان پستى و بلندى نداشت ؛ ولى با سرد شدن چين خوردگيها در سطح زمين نمايان شد

--> ( 1 ) . « جبل » از ريشهء « جبل » بر وزن « جبر » به معناى آفرينش گرفته شده است و ريشهء اصلى آن جبل به معناى كوه است و از آنجا كه كوه ، موجودى ثابت است به آفرينش تغيير ناپذير جبلّه گفته شده است . ( 2 ) . « جلاميد » جمع « جلمود » بر وزن « خرطوم » به معناى صخره و كوه است . ( 3 ) . « نشوز » جمع « نشز » بر وزن « نشر » به معناى تپّه و قطعات مرتفع زمين است . اين واژه معناى مصدرى نيز دارد و به معناى خوددارى كردن از انجام وظيفه است ؛ مانند نشوز زن در برابر همسر . ( 4 ) . « متون » جمع « متن » به معناى محكم و گاه به معناى صاف و مستوى مىآيد و در اينجا همان معناى اوّل مراد است . ( 5 ) . « اطواد » جمع « طود » به معناى كوه بلند است .